Hoe herstel je een slecht gelooid taxidermie preparaat achteraf

Je hebt een preparaat gekocht of geërfd, en het ziet er niet uit zoals het hoort. Misschien is de huid hard en krokig, misschien zitten er plekken waar de vacht uitvalt, of het hele ding ruikt nog vreemd.

Dat is geen plek waar de meeste mensen aan denken als ze beginnen met taxidermie, maar het gebeurt vaker dan je denkt. En het goede nieuws: je kunt er vaak nog iets aan doen.

Eerst: waarom is het zo misgegaan?

De meeste problemen met slecht gelooide preparaten komen terug op één ding: het looiproces is niet goed uitgevoerd.

Ik zie het regelmatig. Iemand koopt een starterskit, volgt de instructies die erbij zitten, en denkt dat het goed komt.

Maar de huid wordt hard als steen, of juist zacht en verrot, of de vacht begint na een paar maanden te vallen. Wat me opvalt is dat veel beginners denken dat looien een soort "domp in water en wachten" proces is. Dat is het niet. Looien is het chemisch stabiliseren van de huid, zodat het niet meer vergaat.

Als je dat niet goed doet, krijg je een preparaat dat er misschien goed uitziet op het moment van opzetten, maar dat over een jaar of vijf compleet kapot is.

De twee meest voorkomende fouten: te veel aluin (ammonium aluminium sulfaat) gebruiken, of helemaal verkeerde middelen. Aluin is een goed middel, maar als je er te veel gebruikt, wordt de huid keihard en bros. Ik heb preparaten gezien die je kon gebruiken als een kloppers. Dat is niet hoe een huid hoort aan te voelen.

Herstellen van een harde, krokige huid

Als de huid van je preparaat hard is geworden door een slecht looiproces, is het lastig maar niet onmogelijk om het te herstellen. Je kunt de huid niet meer helemaal "herleven" zoals bij een verse huid, maar je kunt het vaak nog wat soepeler maken.

Neem een mengsel van lauw water en een kleine hoeveelheid glycerine. Besteed de binnenkant van de huid voorzichtig met een zachte kwast.

Niet de buitenkant, want dan wordt de vacht nat en dat wil je niet. Het doel is dat de glycerine door de huid heen trekt en het wat soepeler maakt. Dit is een proces dat geduld vereist.

Je doet het in kleine hoeveelheden, en je laat het goed drogen tussen de behandelingen door. Ik heb het bij een preparaat van een egel moeten doen over een periode van drie weken, met elke keer een kleine hoeveelheid. Het resultaat was niet perfect, maar het was veel beter dan die harde, krokige schors waar het in zat. Geen olie op de huid smeren.

Wat je niet moet doen

Geen hoeveelheid conditioner of balsem die je in de supermarkt kunt kopen.

Die middelen trekken aan, vangen stof op, en kunnen de huid uiteindelijk juist verslechteren. Bovendien kunnen ze de vacht vet maken, en dan heb je een nieuw probleem.

Vachtuitval repareren

Vachtuitval bij een bestaand preparaat is een ander veelvoorkomend probleem. Vaak ligt het aan de lijm die is gebruikt, of aan het feit dat de huid niet goed is voorbereid voordat de vacht erop is gezet. Bij kleine plekken kun je zelf iets doen.

Gebruik een lijm die geschikt is voor taxidermie, en voor het beste resultaat bij het looien kun je een Knobloch looikit voor taxidermie overwegen in plaats van zomaar wat uit de bouwmarkt.

Specifieke lijmen, zoals die je bij McKenzie Supply of Van Dyke's kunt vinden, zijn gemaakt om op huid te werken en blijven flexibel. Gewone houtlijm of superlijm worden hard en bros, en dan valt de vacht opnieuw uit.

Neem een kleine hoeveelheid lijm op een tandenstoker en breng het aan onder de vachtplek. Druk de haren er voorzichtig op vast met je vingernagel of een plat voorwerp. Wacht tot het helemaal droog is voordat je er meer aan doet.

Bij grotere plekken moet je eerlijk zijn met jezelf. Als meer dan dertig procent van de vacht op een bepaalde plek ontbreekt, wordt het lastig om het netjes te herstellen zonder dat het zichtbaar is.

Soms is het beter om een klein stuk vacht van een andere plek van het preparaat te verplaatsen, bijvoorbeeld van een plek die minder zichtbaar is. Dat vereist wel een beetje handigheid en een goede scalpel.

Herstellen van beschadigde snuitjes en oogleden

Kleine details als snuitjes, oorschelpjes en de randen rond de ogen zijn het eerst beschadigd bij een slecht preparaat. Het zijn ook de details die het meest opvallen als ze niet goed zijn.

Voor snuitjes geldt: gebruik de juiste lijm. Ik heb al gezien dat mensen probeerden om een beschadigd snuitje te herstellen met twee-componentenlijm. Dat werkt niet. De lijm wordt te hard, het snuitje krijgt een glanzende, onnatuurlijke uitstraling, en na een tijdje begint het alsnog los te laten.

Er zijn specifieke lijmen voor taxidermie die zacht en flexibel blijven, net als de juiste taxidermie beitsproducten voor kleur- en structuurherstel.

Die zijn cruciaal voor dit soort kleine, delicate herstelwerk. Bij oogleden is het vergelijkbaar. Als de randen rond de ogen loslaten of kromtrekken, kun je met een kleine hoeveelheid dectape of specifieke taxidermie-lijm het weer op zetten. Maar wees voorzijk. De huid rond de ogen is het dunne en het meest gevoelige.

Wat je altijd moet hebben voor herstelwerk

Je hebt geen dure starterskit nodig om een preparaat te herstellen. Wat je wel nodig hebt is een paar goede basisitems.

Een scherpe scalpel, een set van kleine boren en pennen, goede lijm, borax voor eventuele huidbehandelingen, en isopropyl alcohol om je materiaal schoon te houden. Dat laatste is iets dat ik vaak over het hoofd zie. Gereedschap schoonhouden met isopropyl alcohol voorkomt bacteriegroei en schimmel. Vooral als je aan een oud preparaat werkt, waar je niet weet onder welke omstandigheden het is opgeslagen, is het belangrijk om je materiaal te ontsmetten. Je wilt geen nieuwe problemen toevoegen aan een preparaat dat al problemen heeft.

Voorkomen is beter dan herstellen

Maar laten we het ook hebben over hoe je dit soort problemen voorkomt. Want herstellen is moeilijker dan het goed doen vanaf het begin.

Als je een preparaat koopt, kijk dan goed naar de details. Voel aan de huid, als dat mag.

Een goed gelooide huid voelt soepel en licht vochtig aan, niet hard en niet vettig. Kijk naar de snuit, de oorschelpen, de staartpunt. Zijn die nog intact?

Kijk of de vacht overal goed vastzit door er voorzichtig doorheen te strijken. En als je zelf begint met prepareren: begin met voederknaagdieren.

Wilde dieren hebben een complexere anatomie en zijn niet geschikt voor een eerste poging. Een goed beregel of hamster is perfect om de basis onder de knie te krijgen. En investeer in goed gereedschap vanaf het begin. Een goede scalpel en een paar basisgereedschappen van Jonas Tools of Research Mannikins zijn beter dan een grote kit vol spullen die je nooit gaat gebruiken.

Dat vind ik trouwens het vervelendste aan de markt: al die dure starterskits vol spullen die je niet nodig hebt, terwijl de échte basisitems er niet in zitten.

Begin klein, begin goed, en leer van wat je doet. Dan heb je later minder preparaten die hersteld moeten worden.