De ogen maken of brengen het dier weer tot leven. Letterlijk. Ik heb gezien hoe een perfect geprepareerd dode vos er uitziet als een slapende hond, tot je de ogen erin zet — en ineens kijkt het je aan alsof het gaat ademen.
▶Inhoudsopgave
▶Inhoudsopgave
Dat is het moment waarop je beseft waarom je dit vak doet.
Maar laten we beginnen bij het begin. Zelf ogen maken is geen mysterie. Het is werk waar je met de juiste aanpak en een paar goede materialen een prachtig resultaat kunt bereiken. Ik leg je stap voor stap mee.
Waarom zelf ogen maken?
Goede glazen taxidermie ogen kosten snel vijftig euro per paar. Voor een vos of een uil is dat al snel honderd euro of meer. En eerlijk gezegd?
Die kant-en-klare ogen passen niet altijd. De kleur is net iets anders, de pupil is iets te groot, de iris mist die diepte die je zoekt. Als je zelf maakt, heb je controle over elk detail.
Wat me opvalt is dat veel beginners denken dat ogen maken te moeilijk is.
Het klinkt als iets voor experts. Maar als je eenmaal de basis begrijpt, is het eigenlijk heel logisch werk.
Wat heb je nodig?
Begin niet met dure starterskits. Die zitten vol spullen die je nooit gebruikt.
- Polyhars (castable resin) — kies een tweecomponenten hars die helder blijft na uitharding
- Siliconen mallen voor de oogbol
- Acrylverf in de kleuren die je nodig hebt
- Een fijne borstel, punt 0 of kleiner
- Isopropyl alcohol voor reiniging
- Een klein mengbakje en stokjes
Wat je echt nodig hebt: Dat is het. Geen duizend euro aan apparatuur.
Gewoon de juiste basis.
De mall: het fundament van een goed oog
De mal bepaalt de vorm van de oogbol. En de vorm bepaalt of het oog eruitziet als glas of als iets dat ooit leefde.
Ik werk het liefst met flexibele siliconen mallen — die kun je na uitharding zonder problemen verwijderen, zelfs bij de kleinste details rondom de pupil. Let op: de mal moet schoon zijn. Een klein stofjeje onderin, en je hebt een onvolmaakte oogbol.
De pupil en iris aanbrengen
Ik reinig mijn mallen altijd met isopropyl alcohol voordat ik begin. Dat voorkomt ook bacteriegroei bij hergebruik, wat je niet wilt als je weken aan een stuk werkt.
Dit is het moment waarop het oog karakter krijgt. Je kunt de pupil op twee manieren aanbrengen: met een zwarte schijfjes die je in de mal plaatst vóór het gieten, of door na het uitharden met acrylverf te schilderen.
Ik geef de voorkeur aan schilderen. Ja, het kost meer tijd. Maar je hebt veel meer controle over de kleur en de textuir van de iris. Bij een vos wil je die warme oranjebruine kleur met fijne radiale lijnen, zeker als je taxidermie ogen realistisch wilt schilderen.
Bij een uil ga je dieper, bijna zwart, met een subtiele gouden ring. Begin met de pupil.
Een kleine zwarte stip, precies in het midden. Werk daarna naar buiten met de iris-kleuren. Geef de kleuren tijd om te drogen tussen de lagen. Haast is je vijand hier.
Gieten: hoe je de hars in de mal krijgt
Meng de twee componenten van de hars volgens de instructies. Roer langzaam — te snel roeren betekent luchtbellen, en luchtbellen betekenen mislukte ogen.
Ik tel altijd tot dertig in mijn hoofd terwijl ik roer. Het klinkt simpel, maar het werkt.
Giet de hars langzaam in de mal. Laat het als een dunne stroop langs de rand naar beneden lopen in plaats van er meteen een kluit in te dumpen. Zo voorkom je bellen.
Uitharden en afwerken
Laat het uitharden op een plek waar niets trilt. Een nachtje staan is meestal genoeg, maar check de specificaties van jouw hars. Sommige soorten hebben vierentwintig uur nodig. Als de hars hard is, kun je de oogbol uit de mal halen.
Wees voorzichtig bij de eerste paar keer — je leert de spanning van de mal kennen.
Bij flexibele mallen druk je de achterkant voorzichtig naar binnen en duw je de bol naar buiten. De achterkant van de bol is meestal niet perfect glad.
Vijf het fijn met een laagje fijn schuurpapier. Dan plaats je de bol in het preparaat en controleer of de curve past op de oogkas van het dier. Een oog dat niet goed aansluit, ziet er altijd vals uit. Altijd.
Een paar dingen die ik heb geleerd
De eerste ogen die ik maakte, waren verschrikkelijk. Te groot, te glanzend, met een pupil die eruitzag als een knikker.
Maar dat hoort erbij. Elke taxidermist die je bewonderd, is hier ook begonnen.
Wat ik zeggen wil: begin met een eenvoudig dier. Een muis of een kleine vogel. Daar leer je de techniek zonder dat het een ramp is als het misgaat.
En bewaar je eerste ogen. Over vijf jaar kijk je er naar terug en besef je hoe ver je bent gekomen.
Dat is het mooiste van dit vak. Je wordt altijd beter. En de ogen — die vertellen het verhaal.